การพัฒนาคุณภาพชีวิตด้วยภูมิปัญญาการผลิตเตาหุงต้ม บ้านช่างหม้อ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี

The Development of Life’s Quality with Local Wisdom in Cooking Stove Production of Chang-Moh Village, Warin Chamrab District, Ubon Ratchathani

  • อมลวรรณ์ จงจำ
  • รัตนะ ปัญญาภา
Keywords: คุณภาพชีวิต, ภูมิปัญญา, การผลิตเตาหุงต้ม, บ้านช่างหม้อ Life’s Quality, Local Wisdom, Cooking Stove Production, Chang-Moh Village

Abstract

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภูมิปัญญาการผลิตเตาหุงต้ม กระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์เตาหุงต้มให้มีคุณภาพ และความสัมพันธ์ระหว่างการผลิตเตาหุงต้มกับคุณภาพชีวิตของชาวบ้านหมู่บ้านช่างหม้อ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง คือ ชาวบ้านที่ผลิตเตาหุงต้มในหมู่บ้านช่างหม้อ จำนวน 30 คน โดยใช้แบบสอบถามแบบมีโครงสร้าง และแบบบันทึก ประกอบกับการสังเกต การพูดคุย วิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีพรรณนาวิเคราะห์  ผลการศึกษาพบว่า 1) ภูมิปัญญาการผลิตเตาหุงต้มของชาวบ้านช่างหม้อ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี ริเริ่มจากผู้รู้ คือ นายมี ปานทองหล่อ ได้นำความรู้การปั้นเตาจากโรงงานเตาในจังหวัดนครราชสีมามาปั้นเตาใช้เองและจำหน่ายให้แก่เพื่อนบ้านและหมู่บ้านใกล้เคียง ต่อมาชาวบ้านมาร่วมเรียนรู้ ปฏิบัติตามกันมาจนกลายเป็นหมู่บ้านปั้นเตาที่มีชื่อเสียง การปั้นเตาจึงเป็นภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมาและสามารถสร้างรายได้ให้แก่คนในหมู่บ้าน 2) กระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์เตาหุงต้มให้มีคุณภาพ ต้องมีเครื่องจักรในการนวดดินแทนการใช้เท้าเพื่อทุ่นแรงงานมนุษย์ 3) ด้านความสัมพันธ์ระหว่างการผลิตเตาหุงต้มกับคุณภาพชีวิตของชาวบ้านช่างหม้อ การปั้นเตาหุงต้มทำให้ชาวบ้านมีรายได้ ไม่ต้องไปทำงานต่างถิ่น แม้จะมีรายได้ไม่แน่นอน เฉลี่ยประมาณ 5,000 -10,000 บาทต่อเดือน แต่ก็มีชีวิตที่พออยู่พอกิน สนับสนุนสมาชิกในครอบครัวให้ได้รับการศึกษา และจัดซื้อเครื่องอุปโภคบริโภคและเครื่องอำนวยความแก่ครอบครัวได้

 

The objective of this research is to study the knowledge of cooking stove production, the process to develop quality of cooking stoves, and the relationship between cooking stove production and quality of life of villagers in Chang-Moh village, Warinchamrab District of Ubon Ratchathani. The data is collected by asking 30 Villagers who produce cooking stoves with structured questionnaires, recording, observation and conversation. It was analyzed by descriptive analysis methods. The results of the study were as follows: 1) Their wisdom on cooking stove was initiated by the wise-man –Mr.Mee Panthonglor, he applied the knowledge of stove molding from a furnace factory in Nakhon Ratchasima to mold the stove for himself and sell to neighbors and nearby villagers. The villagers learned from him, practiced molding the stove and finally made their village popular in cooking stove production. They inherited the wisdom of the furnace molding and monetized it; 2) In the development of cooking stoves, machines need to be used instead of human feet to massage clay to develop quality of cooking stoves; 3) In the relationship between the production of cooking stoves and the quality of life, molding the cooking stoves generated the income for the villagers, they have income from 5000-10000 baht per month, live sufficiently and happily, support family members for education, and buy consumer goods and family facilities.

References

ฉัตรนภา พรหมมา. (2550). การศึกษารูปแบบและปัจจัยที่ประสบความสำเร็จในการใช้วัฒนธรรมเสริมสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจตามแนวพระราชดำริ ชุมชนหาดสองแคว หมู่ 2 ตำบลหาดสองแคว อำเภอตรอน จังหวัดอุตรดิตถ์. รายงานการวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์.
ลักษณ์ อริยสัจจเวคิน. (2552). การจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กรณีศึกษา : ผ้าจกคูบัว ตำบลคูบัว อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี. รายงานการวิจัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
นิตยา สุวรรณศรี. (2552). โครงการการสืบทอดภูมิปัญญาการทำข้าวแคบโดยความร่วมมือของโรงเรียนกับชุมชน ตำบลฝายหลวง อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์. รายงานการวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฎอุตรดิตถ์.
สมศักดิ์ ไกรเดช. (2551). การถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นในชนบทอีสาน : ผ้าทอมือ บ้านลาดสมดี หมู่ที่ 3 ตำบลกุศกร อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี. รายงานการวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.
Published
2019-05-21